Gelibolu'nun Kapısı Eceabat

Eceabat, Çanakkale’nin ilçesi ve bu ilçenin merkezidir. Gelibolu yarımadası üzerindedir. İl merkezinin batısında, yarımadanın güneydoğusunda, Çanakkale Boğazı’nın batı yakasında kurulmuştur. Yüzölçümü 490 km², denizden yüksekliği 4 m, Çanakkale’nin tam karşısındadır. 12 köyü vardır. Toplam nüfusu 2019 yılı verilerine göre 8.784'tür. Geçimi tarım, hayvancılık ve balıkçılığa dayanır. Tahıllardan en çok buğday ve arpa ekilir. Baklagiller ve pamuk tarımı yapılır. Zeytincilik gelişmektedir. Meyvelerden en çok elma üretilir, az da olsa bağcılık yapılır. İlçe merkezindeki en önemli küçük sanayi kuruluşu mandıralardır. Ayrıca seramik süs eşyası yapan atelyeler de vardır. İlçe sınırları içinde sulamada istifade edilmek üzere Uzunhızırlı Göleti yapılmıştır. DSİ tarafından inşa edilen gölet 500.000 m’ su toplayabilmektedir.

Eski adı Maydos olan Eceabat, tarihi yerleşim merkezlerinden biridir. Gerek Balkanlardan gerekse Anadolu’dan gelen birçok kavim ve millet bu bölgede hakimiyet kurmuştur. Roma ve Bizans hakimiyetlerine de giren Eceabat, Osmanlı Devleti’nin Rumeliye geçtiği sırada Orhan Gazi’nin oğlu Süleyman Paşa’nın komutanlarından Ece Bey tarafından 1354’de fethedilmiştir. İlçe, adını bu komutandan almıştır. 1892’de ilçe olmuş, belediye teşkilatı 1923’de kurulmuştur.

Eceabat, Türk tarihînin önemli olaylarının cereyan ettiği topraklar üzerindedir. Osmanlı, ilk defa buradan Avrupa yakasına ayak basmış, bu kıtanın fethine buradan başlamışlardır. İlçenin asıl önemi, I. Dünya Harbi’nin Çanakkale Savaşları denilen deniz ve kara muharebelerinin bu bölgede cereyan etmesinden ve 250.000 Türk şehidinin bu topraklarda yatmasından gelmektedir. İlçe sınırları içinde bu savaşların hatırası için Türkler ve yabancılar tarafından dikilmiş birçok abide vardır. Fakat bunların en manalısı 250.000 Türk şehidi için dikilen Çanakkale Şehidler Abidesi'dir. Hisarlık Burnu’nda, denize hâkim bir tepe üzerine inşa edilen abide 1960’da tamamlanmıştır. Yüksekliği 41,7 m’dir.

Eceabat sınırları içindeki diğer tarihi eserlerin bazıları da şunlardır: II. Mahmut zamanında bitirilen Bigalı Kalesi, 1659’da inşa edilen Seddülbahir Kalesi ve 1462’de Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan ve Osmanlı kalelerinin en güzellerinden olan Kilitbahir Kalesi’dir. Ayrıca Çanakkale Boğazı’nın emniyetini sağlamak için yapılan tabyalar bugün hâlâ Çanakkale Savaşları’nın izlerini taşımakta, toprağa gömülmüş topların namluları ziyaretçilerin ilgisini çekmektedir. Abide’nin bulunduğu yerde ve Alçıtepe Köyü’nde birer müze vardır. Kilitbahir köyündeki Cahide Sultan Türbesi de önemli ziyaret yerlerindendir.